สวัสดีครับ ผมมิว ที่ปรึกษาภาษีของ taxcount ครับ
มีลูกค้าร้านกาแฟท่านหนึ่งทักมาถามผมว่า "พี่ครับ ผมกรอกราคาขายลงไปแล้ว แต่ไม่รู้ว่าจะให้เลือก VAT ตรงไหน แล้วช่อง 'รวมแล้ว' กับ 'ยังไม่รวม' มันต่างกันยังไง ออกมาตัวเลขมันไม่เท่ากันเลย" พอผมขอดูเอกสารที่เขาทำ ปรากฏว่าเลือกผิดช่อง ทำให้ยอด VAT คลาดไปเกือบสามร้อยบาทครับ
เรื่องนี้เจอบ่อยมากครับ เพราะแค่เลือก "รวมแล้ว" กับ "ยังไม่รวม" สลับกัน ตัวเลขทั้งใบก็เพี้ยนได้เลย บทความนี้ผมจะพาคุณกรอกรายการสินค้าไปทีละขั้น ทั้งเรื่อง VAT และภาษีหัก ณ ที่จ่าย ให้ออกมาถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรกครับ
ถ้าคุณยังไม่เคยออกเอกสารด้วยโปรแกรมนี้มาก่อน แนะนำให้อ่าน วิธีออกใบกำกับภาษีและใบเสร็จด้วย taxcount quick ภาพรวมทั้งหมดก่อนนะครับ แล้วค่อยกลับมาเจาะลึกตรงรายการสินค้าในบทความนี้
ส่วนกรอกรายการสินค้า/บริการมีช่องอะไรบ้าง
ก่อนจะลงมือ ผมอยากให้คุณรู้จักช่องทั้งหมดในแต่ละแถวก่อนครับ จะได้ไม่งงว่าตรงไหนคืออะไร

แต่ละรายการที่คุณเพิ่มเข้าไป จะมีช่องให้กรอกดังนี้ครับ
| ช่อง | ใส่อะไร | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| รายละเอียด | ชื่อสินค้าหรือบริการ | เช่น "เมล็ดกาแฟคั่ว Arabica" |
| จำนวน | จำนวนหน่วย | ใส่ทศนิยมได้ เช่น 1.5 |
| ราคา/หน่วย | ราคาต่อหนึ่งหน่วย | เป็นบาท |
| VAT | เลือก "ยังไม่รวม" หรือ "รวมแล้ว" | มีเฉพาะเอกสารที่เป็นใบกำกับภาษี |
| หัก ณ ที่จ่าย | เลือกอัตรา 0 ถึง 15% | ระบบมีให้เลือก 0, 1, 1.5, 2, 3, 5, 10, 15% |
ปุ่มจัดการแถว
นอกจากช่องกรอกข้อมูลแล้ว คุณยังจัดการแถวรายการได้ด้วยปุ่มเหล่านี้ครับ
- ปุ่ม "+ เพิ่มรายการ" สำหรับเพิ่มแถวใหม่
- ปุ่มลูกศร ↑↓ สำหรับสลับลำดับรายการขึ้น-ลง
- ปุ่ม "ลบ" สำหรับลบแถวที่ไม่ต้องการ
ช่อง VAT เลือก "ยังไม่รวม" หรือ "รวมแล้ว" ดี
จุดนี้คือจุดที่คนพลาดกันมากที่สุดครับ ผมขอชี้ตำแหน่งให้ดูชัด ๆ ก่อน

อัตรา VAT ในระบบคือ 7% ครับ สิ่งที่คุณต้องตัดสินใจคือ "ราคาที่คุณกรอกลงไปนั้น รวม VAT แล้วหรือยัง"
เลือก "ยังไม่รวม" เมื่อไหร่
เลือกเมื่อราคาที่คุณตกลงกับลูกค้าเป็น ราคาก่อน VAT ครับ ระบบจะคิด VAT เพิ่มเข้าไปจากยอดนั้นให้
- ฐานภาษี = จำนวน × ราคา/หน่วย
- VAT = ฐานภาษี × 7%
ตัวอย่าง ถ้าราคา/หน่วย 450 บาท จำนวน 10 เลือก "ยังไม่รวม" ฐานภาษีคือ 4,500 บาท แล้วระบบจะบวก VAT อีก 315 บาทเข้าไปครับ
เลือก "รวมแล้ว" เมื่อไหร่
เลือกเมื่อราคาที่ตกลงกัน รวม VAT ไปแล้ว ครับ เช่นป้ายราคาหน้าร้านที่เขียนว่ารวม VAT แล้ว ระบบจะถอด VAT ออกมาจากยอดนั้นให้
- ฐานภาษี = ยอด ÷ 1.07
- VAT = ยอด − ฐานภาษี
พูดง่าย ๆ คือถ้าตกลงราคาก่อนภาษีให้เลือก "ยังไม่รวม" ถ้าตกลงราคาที่รวมภาษีไปแล้วให้เลือก "รวมแล้ว" ครับ เลือกให้ตรงกับความจริง ตัวเลขจะไม่เพี้ยน
หมายเหตุ ช่อง VAT จะแสดงเฉพาะเอกสารที่เป็นใบกำกับภาษี หรือใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษี เท่านั้นครับ ถ้าคุณออกใบเสร็จรับเงินธรรมดา จะไม่เห็นช่องนี้ เพราะเอกสารแบบนั้นไม่มี VAT
ช่องหัก ณ ที่จ่าย เลือกกี่เปอร์เซ็นต์
ถัดมาคือช่องหัก ณ ที่จ่ายครับ ในระบบมีให้เลือกตั้งแต่ 0% ไปจนถึง 15% (0, 1, 1.5, 2, 3, 5, 10, 15)
วิธีคิดของระบบคือ หัก ณ ที่จ่าย = ฐานภาษี × อัตราที่เลือก แล้วยอดสุทธิที่ลูกค้าต้องจ่ายจริงจะเท่ากับ ยอดรวม − หัก ณ ที่จ่าย ครับ
ตรงนี้ผมอยากเตือนแบบนุ่มนวลนะครับ อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ถูกต้อง ขึ้นอยู่กับ ประเภทเงินได้หรือประเภทบริการ และ สถานะของผู้รับเงิน ด้วย แต่ละกรณีต่างกันจริง ๆ ครับ ถ้าคุณไม่แน่ใจว่ารายการนี้ต้องหักกี่เปอร์เซ็นต์ หรือต้องหักหรือไม่ อย่าเดาเด็ดขาด แนะนำให้ปรึกษาผู้ทำบัญชีของคุณ หรือตรวจสอบกับสรรพากรก่อนนะครับ โปรแกรมช่วยคำนวณให้ก็จริง แต่การเลือกอัตราให้ถูกต้องเป็นหน้าที่ของคุณครับ
ลองทำตามตัวอย่างจริง
ทีนี้มาลองกรอกด้วยกันทีละขั้นครับ สมมติว่าร้านกาแฟขายของให้ลูกค้าสองรายการ
ขั้นที่ 1 กรอกรายการแรก
| ช่อง | ค่าที่กรอก |
|---|---|
| รายละเอียด | เมล็ดกาแฟคั่ว Arabica |
| จำนวน | 10 |
| ราคา/หน่วย | 450 |
| VAT | ยังไม่รวม |
| หัก ณ ที่จ่าย | 0% |
มูลค่ารายการนี้ = 10 × 450 = 4,500 บาท ครับ
ขั้นที่ 2 กดเพิ่มรายการ แล้วกรอกรายการที่สอง
กดปุ่ม "+ เพิ่มรายการ" เพื่อเพิ่มแถวใหม่ แล้วกรอกแบบนี้ครับ
| ช่อง | ค่าที่กรอก |
|---|---|
| รายละเอียด | ค่าบริการจัดส่ง |
| จำนวน | 1 |
| ราคา/หน่วย | 200 |
| VAT | ยังไม่รวม |
| หัก ณ ที่จ่าย | 3% |
มูลค่ารายการนี้ = 1 × 200 = 200 บาท และเพราะเลือกหัก ณ ที่จ่าย 3% ระบบจะคิดหัก ณ ที่จ่าย = 200 × 3% = 6 บาท ครับ
ขั้นที่ 3 ดูยอดรวมที่ระบบคำนวณให้
ทุกครั้งที่คุณพิมพ์ตัวเลข ระบบจะรวมยอดให้อัตโนมัติเลยครับ ไม่ต้องกดคำนวณเอง

ผลรวมจากสองรายการข้างบนจะออกมาแบบนี้ครับ
| สรุปยอด | จำนวนเงิน |
|---|---|
| ยอดรวมก่อน VAT | 4,700 |
| ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% | 329 |
| รวมเป็นเงิน | 5,029 |
| หัก ณ ที่จ่าย (รวม) | 6 |
| ยอดเงินสุทธิที่ต้องชำระ | 5,023 |
ลองไล่ดูนะครับ ยอดก่อน VAT คือ 4,500 + 200 = 4,700 บาท ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ของ 4,700 = 329 บาท รวมเป็นเงิน 5,029 บาท แล้วหักภาษี ณ ที่จ่ายรวม 6 บาทออก เหลือยอดสุทธิที่ลูกค้าต้องชำระจริง 5,023 บาทครับ
เห็นไหมครับว่าพอเลือก VAT และหัก ณ ที่จ่ายถูกต้อง ตัวเลขทุกบรรทัดก็ลงตัวเอง คุณแค่กรอกข้อมูลให้ตรงความจริง ที่เหลือระบบจัดการให้หมด
สรุป
มาเก็บประเด็นสำคัญกันสั้น ๆ ครับ
- ช่อง VAT เลือก "ยังไม่รวม" ถ้าราคาที่ตกลงเป็นราคาก่อนภาษี และเลือก "รวมแล้ว" ถ้าราคาที่ตกลงรวมภาษีไปแล้ว เลือกให้ตรงความจริงตัวเลขจะไม่เพี้ยน
- ช่อง หัก ณ ที่จ่าย ระบบมีให้เลือก 0 ถึง 15% และคำนวณยอดสุทธิให้อัตโนมัติ แต่อัตราที่ถูกต้องขึ้นกับประเภทเงินได้และผู้รับเงิน ถ้าไม่ชัวร์ให้ปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือสรรพากรก่อน อย่าเดา
- กดปุ่ม "+ เพิ่มรายการ" เพิ่มแถวได้เรื่อย ๆ จัดลำดับด้วยลูกศร ↑↓ และระบบรวมยอดให้ทุกครั้งที่พิมพ์
แค่นี้คุณก็กรอกรายการสินค้าพร้อม VAT และหัก ณ ที่จ่ายได้ถูกต้องแล้วครับ ถ้าติดตรงไหน หรือไม่แน่ใจว่ากรณีของคุณต้องเลือกแบบไหน ทักมาคุยกับทีม taxcount ได้เลยนะครับ 🙂
อยากเห็นภาพรวมว่าระบบคำนวณ VAT, หัก ณ ที่จ่าย และยอดรวมให้อัตโนมัติยังไง อ่านต่อที่ ฟอร์มอัจฉริยะของ taxcount quick ครับ